Disruptie

Nog steeds zwemmend door de literatuur is mijn brein bezig alles met alles te verbinden. Zo zit ik in elkaar en zo geef ik betekenis aan wat ik lees en wordt het van mij, eigen ik het me toe. Meestal is dat een onbewust proces, maar nu, tijdens de studie en al helemaal met de opdracht om ook mijn eigen leren te beschouwen, komt dat steeds meer in mijn bewustzijn en maakt het uiteindelijk deel uit van wie ik ben.

Dat leren op het identiteitsniveau heet transformatief leren. Hoe leer je dan transformatief? Mijn boerefluitjes theorie (een soort innerlijk weten) is dat disruptie een van de belangrijkste triggers is. Actie=(re)actie. Er gebeurt iets en je moet handelend optreden. Daarbij maak je gebruik van stilzwijgende kennis, koppel je onbewust alles wat je ziet, hoort, voelt en ervaart aan wat je weet en kan en hop! Actie! Later kijk je erop terug en denkt: dat ging goed, maar hoe deed ik dat nu?

Een voorbeeld: in mijn voortkabbelend bestaan als docent visuele communicatie (ik hou het hier even bij mijn professionele leven) had disruptie de vorm van een zeurend gevoel van ontevredenheid over hoe een collegereeks verliep. 

Ik voerde een collegereeks uit die feitelijk door anderen ontworpen was en de opzet van de colleges spoorde nauwelijks actief leren aan. Toen ik aan twee parallel groepen dezelfde collegereeks zou gaan geven vorig jaar, heb ik het roer omgegooid en de inhoud didaktisch anders benaderd, met als gevolg dat de studenten wel actief met de lesstof om moesten gaan.

Een verandering in een bestaande routine die energie slurpte, maar ook energie gaf. In dit geval een door mij zelf veroorzaakte disruptie, een zachte disruptie eigenlijk, niet radicaal.

Wat ik daarvan leerde? Een bevestiging eigenlijk van het idee dat als je verandering uit de weg gaat, je wel een soort schijnveiligheid hebt, maar dat er nooit iets echt spannends gebeurt. En dat hoeft niet altijd iets positiefs te zijn. Mislukking kan ook leerzaam zijn, al realiseer je je dat vaak niet als je middenin het proces zit.

Ik gaf het voorbeeld van een zachte disruptie. Dat is welbeschouwd een contradictie. Een disruptie is radicaal; iets dat je leven door elkaar schudt, iets ‘spannends’ waar je doorgaans zelf niet om gevraagd hebt en morgen schoolbreed wordt ingevoerd. Wat doe je? Hoe reageer je? Hoe pas je je aan aan de nieuwe situatie? Je moet iets!

Ali Da zei: relax, nothing is under control. Mijn absolute favoriet.