toetje

De vraag die ik mezelf constant stel in dit blog is, zoals duidelijk moge zijn: hoe doe ik dat zelf eigenlijk, non formeel leren? Inmiddels heb ik vele pagina’s wetenschappelijke literatuur doorgeploegd (en gezwoegd) en vormen zich allerlei noties in mijn hoofd, en leg ik verbanden tussen wat ik al weet en wat er aan nieuwe informatie bijkomt. Dat hussel ik door elkaar (nou ja, dat doet mijn brein) en dan wordt het kennis.  

Omdat ik al een dagje ouder ben, en toch in de loop der jaren veel heb opgepikt over van alles en nog wat beschik ik over flink wat tacit knowledge. Dat is alles waarvan ik niet weet dat ik het weet.

Maargoed, even terug naar dit leerblog. Omdat mijn brein momenteel als een spons werkt (in de zin van flinke absorptie, niet vanwege sponsstructuur, want dan moet ik me heel erg zorgen gaan maken) en ik vervuld raak van alles wat ik lees, is het gevaar aanwezig dat ik hier vooral eigen recent verworven kennis tentoonspreid. Voor mezelf wel leerzaam, want ik moet dan, om het enigszins leesbaar te houden voor buitenstanders, elaboreren, ofwel uitleggen wat ik geleerd heb. Ook wellicht boeiend, maar dat is niet het uitgangspunt.

Dus bij de les blijven!

Wat heb ik vandaag bijvoorbeeld geleerd? Een simpele vraag maar het antwoord is niet zo makkelijk te geven.

Die vraag zou eigenlijk vooraf moeten gaan door deze:

wanneer ben ik mij bewust dat ik iets leer? Hoe komt dat dan en wat triggert dat? Dat wordt de rode draad de komende tijd. Die rode draad ziet er nu trouwens nog uit als een chaotische kluwen, waar wel ergens een eindje uitpiept.

Ik kan een onderscheid maken tussen het leren van alledaagse dingen, huis-tuin-en-keukendingetjes en het non formeel leren op de werkplek (professionaliseren), waar het in het onderzoek eigenlijk om draait.  Ik sta in dit blog open voor beide.

Laat ik dan maar even met de eerste vorm beginnen: ik heb laatst geleerd een heerlijk simpel toetje te maken! Als ik citroensorbetijs combineer met verse rode peper, fijngesneden korianderblad en een scheut Malibu (kokoslikeur), leidt dat tot iets erg lekkers.

Het was een experiment waaraan een proces van visualiseren vooraf ging. Ik heb heel wat kookervaring (tacit knowledge) en vind het ook leuk om ‘gewoon maar iets te proberen’ en daarom kon ik me al helemaal olfactorisch voorstellen hoe deze ingrediënten zouden leiden tot een soort culinair orgasme. Wat dus ook gebeurde; kreunend van genot werd het glaasje leeggelepeld. Marga, José, Nadjezda en Lilian kunnen dit beamen! 

Ei van Columbus

Op de digitale leeromgeving van de master die ik doe, las ik voor het eerst over de mogelijkheid voor masterstudenten om bij het Lectoraat Intellectual Capital van Inholland af te studeren. Het lectoraat wordt geleid door lector Don Ropes, een voormalige collega van de communicatie opleiding, die vier jaar geleden is gepromoveerd en het met succes hogerop heeft gezocht. 

Het project Ability, waar ik aan mee ga doen, heeft tot doel ‘to develop a tested toolkit for utilizing non formal learning…’ 

Hoe mensen formeel leren is al heel boeiend, maar hoe je non formeel leert, dat maakt het wel extra interessant. En het roept vele vragen op. De eerste natuurlijk over de twee haast onverenigbare grootheden non formeel leren (wat per defintie niet heel bewust plaatsvindt, en al helemaal niet in een setting van georganiseerd leren zoals een training, cursus of workshop) en het idee om een toolkit te ontwikkelen waarbij nonformele leerprocessen gestimuleerd worden. Dat lijkt een contradictie! Hoe kan je en leerproces waar iemand zich niet van bewust is inzichtelijk en zichtbaar maken voor de lerende? En beheersbaar? En hoe kan een buitenstaander dat leren dan waarnemen? En wat kan een organisatie dan doen om dat non formeel leren te stimuleren? De vraag rijst of het überhaupt mogelijk is om zo’n toolkit te ontwikkelen! 

Hierin treffen we typisch de wetenschapper in Don. Die stelt een vraag en wil zowel theoretisch als empirisch onderzoeken of het mogelijk is die vraag te beantwoorden. Het zou uit oogpunt van organisatieontwikkeling (vooral in het kader van het professioneel kapitaal) geweldig zijn als de HRD afdeling een toolkit had waarmee ze het non formeel leren van hun medewerkers flink kunnen aanwakkeren; zie hier een ei van Columbus! 

Een lerende medewerker is zich continu aan het ontwikkelen en dat draagt immers bij aan het potentieel van de organisatie als geheel. WOW! Welke organisatie wil dat niet?? 

Maar…als masterstudent ben ik ook bezig met een onderzoek (N=1) naar hoe dat bij mezelf gaat. Vandaar dit blog. Hoe leer ik nou non formeel? Daar probeer ik de komende tijd verslag van te doen.